Bazen sahnede çizilen cisimlerin bazı yerlerinin transparan olması yada hiç görünmemesi istenebilir. Bu gibi durumlarda kullanabileceğimiz bir yöntem olan blending, ekranda duran bir piksel ile üzerine çizilecek pikselin kombine edilmesi işlemidir. Nasıl kombine edileceği ile ilgili birçok ayar mevcut olmakla beraber biz burada basit transparanlık efektinden bahsedeceğiz.

Vertex Alpha : Vertexlerin alpha değerleri kullanılarak yapılan blending işlemidir. Daha önceki eğitsellerden hatırlayacağınız üzere renk değeri içeren vertexlerin alpha değerlerini göz ardı etmiştik. Burada bunları kullanarak bir efekt oluşturacağız.

//3d pozisyon + renk + uv
struct vertex3d
{
   float x, y, z;
   DWORD color;
   float u, v;
};
#define postex_fvf D3DFVF_XYZ | D3DFVF_DIFFUSE | D3DFVF_TEX1

.........

//arka plan karesi
vertex3d kare_arka[] =
{
         { -1.0, 1.0, 0.0, D3DCOLOR_ARGB(255,255,255,255),0,4},
         {  1.0, 1.0, 0.0, D3DCOLOR_ARGB(255,255,255,255),4,4},
         { -1.0,-1.0, 0.0, D3DCOLOR_ARGB(255,255,255,255),0,0},
         { -1.0,-1.0, 0.0, D3DCOLOR_ARGB(255,255,255,255),0,0},
         {  1.0, 1.0, 0.0, D3DCOLOR_ARGB(255,255,255,255),4,4},
         {  1.0,-1.0, 0.0, D3DCOLOR_ARGB(255,255,255,255),4,0}
};
//one çizilecek kare
vertex3d kare_on[] =
{
         { -1.0, 1.0, 0.0, D3DCOLOR_ARGB(50,255,255,255), 0,1},
         {  1.0, 1.0, 0.0, D3DCOLOR_ARGB(50,255,255,255), 1,1},
         { -1.0,-1.0, 0.0, D3DCOLOR_ARGB(255,255,255,255),0,0},
         { -1.0,-1.0, 0.0, D3DCOLOR_ARGB(255,255,255,255),0,0},
         {  1.0, 1.0, 0.0, D3DCOLOR_ARGB(50,255,255,255), 1,1},
         {  1.0,-1.0, 0.0, D3DCOLOR_ARGB(50,255,255,255), 1,0}
};

Biri önde diğeri arkada çizilmek üzere 2 kare tanımladık. Arka plan karesinin alpha değerlerini tam görünür ayarladık. Önde duracak karenin bazı vertex alpha değerlerini yaklaşık 1/5 oranında görünür ayarladık.

İki pikselin blend edilmesinde aşağıdaki gibi bir işlem yapılır :

Sonuç Pikseli = (KaynakPiksel x KaynakBlendFaktörü) + (HedefPiksel x HedefBlendFaktörü)

Buradaki blend faktörleri 0-1 arası değerler olup SetRenderState metodu ile ayarlanabilir.

//alpha blending aç
aygit->getDevice()->SetRenderState(D3DRS_ALPHABLENDENABLE,true);
//KaynakBlendFaktörü
aygit->getDevice()->SetRenderState(D3DRS_SRCBLEND,D3DBLEND_SRCALPHA);
//HedefBlendFaktörü
aygit->getDevice()->SetRenderState(D3DRS_DESTBLEND,D3DBLEND_INVSRCALPHA);

Yapılan ilk işlem blending'in aktive edilmesi. Blend işlemi piksel bazında yapılan bir işlemdir yani 640*480'lik bir ekranda bile her karede 300000 kere hesaplama yapılması gerekir. Bu yüzden bu ayarı gereken yerlerde açıp işiniz bitince kapatmanız önerilir. Sahnenin çoğunda bu işlem uygulanıyorsa açık kalabilir. D3DRS_SRCBLEND(KaynakBlendFaktörü) ve D3DRS_DESTBLEND( HedefBlendFaktörü) değerleri aşağıdaki değerlerden biri olabilir. Burada kaynak piksel alpha değeri ile çarpılırken, hedef piksel (1-alpha) ile çarpılacaktır. Örnek : Alpha değeri 0.1 olsun. Sonuç Pikseli = (KaynakPiksel x 0.1) + (HedefPiksel x (0.9)).

D3DBLEND_ZERO              //0 ( D3DRS_DESTBLEND varsayılan değeri)
D3DBLEND_ONE               //1 (D3DRS_SRCBLEND varsayılan değeri)
D3DBLEND_SRCCOLOR          //Kaynak Renk
D3DBLEND_INVSRCCOLOR       //1-Kaynak Renk
D3DBLEND_SRCALPHA          //Kaynak Alpha
D3DBLEND_INVSRCALPHA       //1-Kaynak Alpha
D3DBLEND_DESTALPHA         //Hedef Alpha
D3DBLEND_INVDESTALPHA      //1-Hedef Alpha
D3DBLEND_DESTCOLOR         //...
D3DBLEND_INVDESTCOLOR
D3DBLEND_SRCALPHASAT
D3DBLEND_BOTHSRCALPHA
D3DBLEND_BOTHINVSRCALPHA
           

Kaplamaya sahip bir nesnede varsayılan olarak alpha argümanı dokudur. Yani blend hesaplamasında texture alphası(D3DTA_TEXTURE) yada keycolor denilen bir renk baz alınır. Bunu değiştirip vertex alphasını kullanmak için alpha hesaplamasının 1. argümanını ayarlıyoruz:

//Blend için vertex alphası kullan
aygit->getDevice()->SetTextureStageState(0,D3DTSS_ALPHAARG1,D3DTA_DIFFUSE);

Gördüğünüz gibi blend hesaplamasının birçok ayarı bulunuyor ve farklı kombinasyonlarla çeşitli efektler elde edilebilinir. Bu tip detayları sdk dökümanından araştırmanız tavsiye edilir.

KeyColor : Daha önce doku yüklemek için D3DXCreateTextureFromFile metodunu kullandık. Daha detaylı ayarlar yapabilmek için D3DXCreateTextureFromFileExA kullanılabilir. Bu metodun parametrelerinden biride keycolor isimli bir renk değeridir. Bu değeri 0'dan farklı verdiğiniz zaman blend işleminde verdiğiniz renkteki pikseller çizilmezler. Bu ucuz bir işlem olsada tek renk belirtildiği için kalitesiz sonuçlar üretir. Keycolor kullanacak doku:

D3DXCreateTextureFromFileExA(
           aygit->getDevice(), //aygıt
           "box.bmp",          //dosya adı
           D3DX_DEFAULT,      //genişlik
           D3DX_DEFAULT,      //yükskelik
           D3DX_DEFAULT,      //mipmap sayısı
           NULL,              //kullanım
           D3DFMT_UNKNOWN,   //renk formatı
           D3DPOOL_MANAGED,  //bellek kullanımı
           D3DX_DEFAULT,     //doku filtresi
           D3DX_DEFAULT,     //mipmap filtresi
           0xFF000000,       //keycolor
           NULL,             //kaynak resim bilgisi
           NULL,             //palet
           &kaplama_on1);    //dönen doku nesnesi

Alpha Blend : Kullanılan dokunun alpha değerleri kullanılarak hesaplama yapılır. Tüm resim formatları alpha değeri tutamazlar. DirectX sdk ile gelen bir tool(directx texture tool) yardımı ile bitmaplere alpha kanalı ekleyip bir .dds dosyası elde edebilirsiniz. Ayrıca png,tga gibi resim formatlarıda alpha değeri tutabilirler. Alpha kanalı kullanacak doku:

D3DXCreateTextureFromFileExA(
         aygit->getDevice(), //aygıt
         "box.png",           //dosya adı
         D3DX_DEFAULT,       //genişlik
         D3DX_DEFAULT,       //yükskelik
         D3DX_DEFAULT,       //mipmap sayısı
         NULL,               //kullanım
         D3DFMT_UNKNOWN,     //renk formatı
         D3DPOOL_MANAGED,    //bellek kullanımı
         D3DX_DEFAULT,       //doku filtresi
         D3DX_DEFAULT,       //mipmap filtresi
         0,                  //keycolor
         NULL,               //kaynak resim bilgisi
         NULL,               //palet
         &kaplama_on2);      //dönen doku nesnesi

//alpha ayarları
//alpha blending aç
aygit->getDevice()->SetRenderState(D3DRS_ALPHABLENDENABLE,true);
//KaynakBlendFaktörü
aygit->getDevice()->SetRenderState(D3DRS_SRCBLEND,D3DBLEND_SRCALPHA);
//HedefBlendFaktörü
aygit->getDevice()->SetRenderState(D3DRS_DESTBLEND,D3DBLEND_INVSRCALPHA);
//Blend için texture alphası kullan
aygit->getDevice()->SetTextureStageState(0,D3DTSS_ALPHAARG1,D3DTA_TEXTURE);
         

Öncekinden farklı olarak alpha argümanı olarak D3DTA_TEXTURE değerini verdik. Böylece işlemler doku alphası üzerinden yapılacak.

Ekranın soluna alpha blend kullanan, sağına ise keycolor kullanan 2 kare koyduk. Aradaki farkı programı çalıştırarak görebilirsiniz.

Bitirmeden önce alpha test işlemindende bahsedeyim dedim. Blend işlemi sonunda belli bir değerin altındaki pikseller zaten görünmeyecektir. Bu pikseller üzerinde genede işlem yapılır. Bunu engellemek için bir değer belirleyebilirsiniz. Bu değerin altında alpha değerine sahip pikseller doğrudan elenecektir ve işlem tasarrufu sağlanacaktır (Bkz. D3DRS_ALPHATESTENABLE).

Kaynak Kodu İndir (Vertex Alpha)